Grupa terapeutyczna dla nastolatków: jedzenie, ciało i emocje

Jedzenie wiąże się nie tylko z głodem. U nastolatków często łączy się z emocjami, stresem, porównywaniem się z rówieśnikami i tym, co widzą w mediach społecznościowych. Czasem myśli o wadze i wyglądzie zajmują tyle miejsca, że utrudniają naukę, spotkania ze znajomymi i wspólne posiłki w domu. Na zajęciach nastolatki uczą się zauważać, co dzieje się w nich, zanim sięgną po jedzenie albo z niego zrezygnują, i szukają innych sposobów radzenia sobie z napięciem. Spotkania są też okazją do doświadczenia, że inni rówieśnicy mają podobne myśli i że można o nich mówić bez wstydu.

Jak wygląda cykl

Plan spotkań układa osoba prowadząca, dopasowując go do uczestników konkretnej grupy. Grupę prowadzą Weronika Kwasigroch, psycholog dzieci i młodzieży, i Anna Misiak, pedagog.

Dla kogo

• myśli o jedzeniu, kaloriach albo wyglądzie zajmują dużą część dnia
• pomijanie posiłków, jedzenie w ukryciu albo wstyd i złość na siebie po jedzeniu
• częste porównywanie swojego ciała z innymi i krytyczne mówienie o nim
• jedzenie jako sposób na stres, smutek albo poczucie braku kontroli
• posiłki w domu coraz częściej kończą się napięciem albo kłótnią
• unikanie jedzenia przy innych albo wspólnych posiłków ze znajomymi
• ćwiczenia po to, żeby „spalić” zjedzony posiłek, i niepokój po opuszczonym treningu
• częste ważenie się, oglądanie w lustrze albo dopytywanie, czy waga się zmieniła
• potrzeba bezpiecznego miejsca, żeby porozmawiać o tym, jak się czuje we własnym ciele

Co dzieje się na zajęciach

Każde spotkanie ma stałą strukturę: powitanie i „Krąg”, w którym uczestnicy mówią, z czym przychodzą, część główna, ćwiczenie relaksacyjne i podsumowanie z zadaniem do wypróbowania w domu. Na pierwszym spotkaniu grupa wspólnie ustala zasady. Zajęcia odbywają się bez oceniania i bez przymusu wypowiadania się. Każdy sam decyduje, ile chce o sobie powiedzieć. W grupie nie podaje się liczb: wagi, rozmiarów ani kalorii.

Psychoedukacja

Skąd biorą się trudności z jedzeniem, jak stres, emocje i porównywanie się wpływają na to, jak nastolatek je i jak patrzy na swoje ciało.

Praca z myślami

Wyłapywanie myśli w rodzaju „muszę zasłużyć na jedzenie” albo „wszyscy wyglądają lepiej”, sprawdzanie, czy są prawdziwe, i szukanie takich, które pomagają.

Emocje i radzenie sobie z napięciem

Rozpoznawanie, co dzieje się w ciele i w głowie, zanim nastolatek sięgnie po jedzenie albo z niego zrezygnuje. Szukanie innych sposobów na stres, smutek i złość.

Obraz ciała i media społecznościowe

Krytyczne patrzenie na zdjęcia i filmy w sieci, rozmowa o porównywaniu się i o tym, co mówi się o ciele wśród rówieśników.

Techniki muzykoterapeutyczne

Improwizacja na instrumentach, słuchanie muzyki i rozmowa o niej, wyrażanie emocji dźwiękiem, gdy trudno ująć je w słowa.

Ciało, oddech i relaksacja

Ćwiczenia oddechowe, napinanie i rozluźnianie mięśni, wizualizacje przy muzyce, uważne poruszanie się. Ruch dla odprężenia, nie dla spalania kalorii. Wszystkie ćwiczenia są dobrowolne.

W czasie cyklu każdy uczestnik tworzy własny plan na trudne chwile: pomocne zdania, ćwiczenia oddechowe, sposoby na napięcie i plan proszenia o pomoc.

Co program może wspierać

• rozumienie, jak emocje, stres i porównywanie się wpływają na jedzenie
• rozpoznawanie sygnałów napięcia w ciele i myślach
• dostrzeganie i zmienianie myśli o jedzeniu, wadze i wyglądzie, które nasilają napięcie
• krytyczne patrzenie na obrazy ciała w mediach społecznościowych
• poznawanie i stosowanie technik oddechowych i relaksacyjnych
• mówienie o emocjach i potrzebach oraz proszenie o pomoc
• życzliwsze myślenie o własnym ciele i poczucie własnej wartości
• doświadczanie wsparcia w grupie rówieśników

Dlaczego najpierw konsultacja

Trudności z jedzeniem mają różne nasilenie. Na konsultacji prowadząca rozmawia z nastolatkiem i rodzicem i sprawdza, czy grupa jest dobrym startem. Przy szybkim spadku wagi, wymiotach po jedzeniu, zatrzymaniu miesiączki albo omdleniach pierwszym krokiem jest lekarz, a grupa może być wsparciem obok leczenia. W przeglądzie 112 badań (Clinical Psychology Review, 2017) programy oparte na terapii poznawczo-behawioralnej i krytycznym patrzeniu na media zmniejszały obawy o wagę i sylwetkę oraz restrykcyjne odchudzanie; nie wiadomo jeszcze, czy zmniejszają liczbę zachorowań na zaburzenia odżywiania.

Kto prowadzi

Najbliższe cykle

Najczęstsze pytania

Zobacz też: Trening Umiejętności Społecznych · Pełny cennik · Poznaj prowadzącą