Terapia psychologiczna a psychoterapia — czym się różnią
W skrócie: To dwie różne formy pracy z dzieckiem, do dwóch różnych sytuacji — nie prostsza i bardziej zaawansowana wersja tego samego. Terapia psychologiczna dotyczy konkretnej, nazwanej trudności i prowadzi ją psycholog. Psychoterapia to praca nad mechanizmami, które podtrzymują trudność, prowadzona przez terapeutę z ukończonym szkoleniem psychoterapeutycznym. Stąd też różnica w cenie. Najważniejsze: wybór formy zapada na konsultacji, nie przed nią — nie trzeba go znać, przychodząc na pierwszą wizytę.
Dlaczego te dwie nazwy bywają mylące
Obie usługi są w cenniku obok siebie — 200 zł i 230 zł, 50 minut, podobny opis w jednym zdaniu. Rodzic widzi dwie ceny i naturalnie chce wiedzieć, za co płaci więcej. Problem w tym, że różnicy nie da się sprowadzić do „lepsza" i „gorsza" — to dwie odrębne formy pracy, dobierane do innej sytuacji dziecka.
Kto prowadzi każdą z tych form
Terapię psychologiczną prowadzi psycholog. Psychoterapię prowadzi terapeuta z ukończonym szkoleniem psychoterapeutycznym, pracujący w określonym podejściu — np. poznawczo-behawioralnym (CBT). To dodatkowe, wieloletnie, certyfikowane szkolenie, które wykracza poza same studia psychologiczne.
Czym różni się przedmiot pracy
| Terapia psychologiczna | Psychoterapia | |
|---|---|---|
| Przedmiot pracy | Konkretna, nazwana trudność — np. wybuchy złości, lęk przed szkołą, kłopot w relacjach z rówieśnikami | Mechanizmy, które podtrzymują trudność, nie tylko jej objawy |
| Nacisk | Umiejętności, które dziecko może wykorzystać od razu, i to, co robić w domu | Głębsza, dłuższa praca nad źródłem trudności, w określonym podejściu terapeutycznym |
| Prowadzi | Psycholog | Terapeuta z ukończonym szkoleniem psychoterapeutycznym |
| Cena / czas | 200 zł · 50 minut | 230 zł · 50 minut |
Żadna z tych form nie jest okrojoną wersją drugiej. Terapia psychologiczna nie jest „psychoterapią w skrócie" — to pełnoprawna forma pracy nad konkretną trudnością, prowadzona przez psychologa. Wybór między nimi zależy od tego, z czym zgłasza się dziecko, nie od tego, która forma jest „poważniejsza".
Skąd różnica w cenie. Nie wynika ona z tego, że jedna forma „daje więcej". Prowadzenie psychoterapii wymaga dodatkowych, wieloletnich kwalifikacji — ukończonego certyfikowanego szkolenia psychoterapeutycznego w konkretnym podejściu — wykraczających poza same studia psychologiczne. To ta kwalifikacja, nie zakres czy „głębokość" pracy, różnicuje cenę.
Jak wygląda rytm pracy w obu formach
Spotkania w obu formach trwają 50 minut i odbywają się zwykle raz w tygodniu — częstotliwość ustala prowadzący z rodzicem po konsultacji. W obu przypadkach liczba spotkań nie jest ustalana z góry: po kilku pierwszych sesjach prowadzący przedstawia rodzicowi, czego można się spodziewać, i wraca do tego w trakcie pracy.
Rodzic w obu formach jest częścią procesu, choć nie uczestniczy w każdym spotkaniu — prowadzący umawia z nim osobne rozmowy o tym, nad czym trwa praca i co warto wspierać w domu.
Przykłady sytuacji — nie diagnoza, punkt wyjścia do rozmowy
Poniższe listy nie służą do samodzielnego postawienia diagnozy ani wyboru formy — to wyłącznie przykłady, z jakimi sytuacjami rodzice najczęściej zgłaszają się do każdej z nich. Ostateczny wybór zawsze zapada na konsultacji.
Do terapii psychologicznej rodzice zgłaszają się najczęściej, gdy:
- dziecko reaguje wybuchami złości nieproporcjonalnymi do sytuacji,
- unika szkoły, sprawdzianów albo kontaktu z rówieśnikami,
- ma trudność z nazwaniem i wyrażeniem tego, co czuje,
- po zmianie w rodzinie — rozstaniu rodziców, przeprowadzce, narodzinach rodzeństwa — funkcjonuje inaczej niż wcześniej.
Do psychoterapii rodzice zgłaszają się najczęściej, gdy:
- utrzymuje się lęk — separacyjny, społeczny, szkolny albo specyficzne fobie,
- obniżony nastrój, drażliwość albo wycofanie trwają dłużej niż „gorsze dni",
- trudności w regulacji emocji albo relacjach mają dłuższą historię,
- u nastolatka pojawiają się tematy tożsamościowe wymagające pogłębionej pracy.
Sytuacje te bywają zbliżone i to normalne — dlatego rozstrzyga je rozmowa z psychologiem, nie samodzielna ocena rodzica.
Kto o tym decyduje
Wybór formy zapada na konsultacji, nie przed nią. Jeśli dziecko nie było wcześniej w Synaptio, pierwszym krokiem jest zawsze konsultacja psychologiczna — psycholog rozpoznaje sytuację dziecka i wspólnie z rodzicem ustala, czy odpowiedniejsza będzie terapia psychologiczna, czy psychoterapia. Rodzic nie musi znać odpowiedzi, zanim umówi pierwszą wizytę.
Najczęstsze pytania
Czy trzeba samodzielnie wybrać, która forma jest odpowiednia?
Nie. Wybór formy zapada na konsultacji, nie przed nią — psycholog rozpoznaje sytuację dziecka i wspólnie z rodzicem ustala, czy odpowiedniejsza będzie terapia psychologiczna, czy psychoterapia.
Kto prowadzi terapię psychologiczną, a kto psychoterapię?
Terapię psychologiczną prowadzi psycholog. Psychoterapię prowadzi terapeuta z ukończonym szkoleniem psychoterapeutycznym, pracujący w określonym podejściu (np. poznawczo-behawioralnym).
Skąd bierze się różnica w cenie?
Terapia psychologiczna kosztuje 200 zł za spotkanie, psychoterapia 230 zł. Różnica wynika z dodatkowych kwalifikacji: prowadzenie psychoterapii wymaga ukończenia wieloletniego, certyfikowanego szkolenia psychoterapeutycznego, wykraczającego poza studia psychologiczne.
Czy można zacząć od razu od psychoterapii, bez konsultacji?
Jeśli dziecko nie było wcześniej w Synaptio, pierwszym krokiem jest konsultacja psychologiczna — na niej rozpoznawane są potrzeby dziecka i dobierana forma dalszej pracy. Bezpośrednio umówić można kolejne spotkania terapii już rozpoczętej w Synaptio.
Czy dziecko może w trakcie pracy przejść z jednej formy do drugiej?
Tak. Jeśli w toku pracy okaże się, że odpowiedniejsza będzie inna forma — psycholog albo terapeuta powie to wprost i wskaże, co proponuje dalej.
Nie wiadomo, która forma będzie odpowiednia?
Nie trzeba tego wiedzieć przed pierwszą wizytą. Konsultacja psychologiczna pozwala rozpoznać sytuację dziecka i wspólnie ustalić dalszy kierunek.